VN EN

Công thức Local Brands - CÙNG SUY NGẪM VỀ KHÁI NIỆM.

Thứ Năm, 21/7/2022, 12:22 | Bình luận (0)
Các bạn dành thời gian đọc, ngẫm và tư đưa ra các câu hỏi cho chính mình về xây dưng thương hiệu cá nhân, định nghĩa local brands, định nghĩa hàng Việt Nam.
Trí Minh Lê là một trong những bạn Blogger có những suy nghĩ rất thoáng, rộng và tư duy rất tốt để mang tiếng nói xây thời trang theo một góc nhìn khác, không rập khuôn và công thức . VFA đã dành thời gian cùng trao đồi với Trí Minh Lê và rất cảm kích trí về cách Trí phân tích và VFA mong rằng, các bạn dành thời gian đọc, ngẫm và tư đưa ra các câu hỏi cho chính mình về xây dưng thương hiệu cá nhân, định nghĩa local brands, định nghĩa hàng Việt Nam.

Một model/hình mẫu "Giấc mơ" cho thương hiệu nội địa Việt Nam đó là hoàn thiện được sự kết nối và tương quan giữa các yếu tố sau:
"Local Material" (Nguyên Liệu bản địa) - có thể là chất liệu, văn hóa..
"Local Supplie Chains" (Chuỗi cung ứng bản địa)
"Local brand" (Thương hiệu bản địa)
"Local distribution channel" (Các kênh phân phối bản địa)
công thuc local brand - cong thuc local shop
Ngay từ phần là Local Material (Nguyên liệu bản địa), hệ thống và nền công nghiệp thời trang Việt Nam từ trẻ tới già, từ nhỏ đến lớn đã gặp rất nhiều trục trặc và vấn đề. Bước đầu tiên đã vỡ thì làm sao đòi hỏi được các bước tiếp theo. Chỉ cần ở phần nguyên liệu thô là Vải, sợi thì rất nhiều thương hiệu Việt đã nhập từ Trung Quốc vì giới hạn công nghệ, giới hạn số lượng và cạnh tranh giá cả tại các công ty nội địa Việt Nam chưa đáp ứng được. Mà chỉ cần mua của Trung Quốc có nghĩa là chúng ta đang làm giàu cho xứ bạn, nuôi nông nghiệp - công nghiệp xứ bạn rồi. Còn xứ ta thì sao? Hmmm.
Đây là 1 vấn đề khó vì sự kết nối giữa các thương hiệu và bên cung ứng/sản xuất bản địa chưa thực sự rõ ràng và đầy gắn kết cũng như lợi ích song phương được đảm bảo bền vững. Khi nào mà mô hình kiểu mẫu như trên thì cái sự hoàn thiện bậc cao nhất của nền kinh tế đó là "Tuần hoàn khép kín" - Thị trường Việt sử dụng hàng Việt được phân phối bởi các kênh Việt, với nguyên liệu Việt tạo ra công ăn việc làm cho hàng loạt công nhân Việt thì lúc đó sức mạnh của người Việt mới vững chắc và chủ động hoàn toàn trong cuộc chơi với các gã đồ tể nước ngoài khi nhảy chân vào thị trường Việt Nam.
Bài viết khá dài và có thể hơi khó hiểu với một số bạn trẻ.

Nhưng suy nghĩ về nó ngay từ bây giờ thì đã quá muộn rồi -"Local brand - Thương hiệu nội địa" nếu dịch theo sát nghĩa như vậy. Thông qua một câu hỏi đơn giản như vậy - ngắn gọn nhưng sự phản hồi của nhiều bạn trong đó đã cho chúng ta thấy nhận thức của cơ số người về "Local brand" nó "buồn cười" như thế nào.

Đầu tiên, local brand nếu xét trên phương diện rộng hơn nó không phải là mỗi thương hiệu thời trang đường phố, nằm ở mỗi mấy cái mà các bạn nói. Thương hiệu nội địa bao rộng ở đa ngành nghề, đa mảng kinh doanh. Thương hiệu theo Wikipedia là tên gọi, thuật ngữ, thiết kế hay hình tượng hoặc các dấu hiệu khác để giúp phân biệt một tổ chức hoặc một sản phẩm với đối thủ khác trong mắt người tiêu dùng. Thương hiệu là bộ mặt, là sự sống còn của doanh nghiệp khi bắt đầu việc kinh doanh - thì một trong những điều đầu tiên là phải suy nghĩ đó là xây dựng thương hiệu, câu chuyện và cách thể hiện đó ra thị trường mục tiêu (Song song là các giá trị khác)

Nội địa là nước sở tại, thương hiệu nội địa xét về pháp lý là những doanh nghiệp đã đăng ký việc kinh doanh với Cục Quản lý đăng kí kinh doanh và Sở Công Thương, Sở Thuế Việt Nam để tuân thủ cũng như được sự bảo vệ thương hiệu/ doanh nghiệp của Chính phủ. Còn những thương hiệu nội địa khác chưa được đăng kí hoặc hoạt động tự phát - mình sẽ không nói nó là local brand mà chỉ dừng ở mức kinh doanh cá thể độc lập và không có thương hiệu nào ở đây cả. Rõ ràng, một local brand ở Việt Nam bắt buộc phải đăng kí kinh doanh ở Việt Nam. Còn nếu thương hiệu đó dù là người Việt Nam sáng lập mà đăng kí kinh doanh ở Mỹ, Singapore hay bất kì nước nào khác thì không phải là thương hiệu nội địa Việt Nam mà là thương hiệu nội địa Mĩ, Sing..
Thông thường, thương hiệu nội địa sẽ do người tại nước đó sáng lập và kinh doanh các mặt hàng để bán cho thị trường trong nước (Trước khi thực hiện việc bán cho thị trường quốc tế), phục vụ cho lượng khách hàng nội địa. Cũng có trường hợp người nội địa đứng tên nhưng nhận vốn đầu tư hoặc các quỹ nước ngoài - các công ty nước ngoài thì hình như sẽ có tên khác (Liên doanh, doanh nghiệp nhận vốn đầu tư nước ngoài...). Tại sao phải phân chia rạch ròi như vậy?

Vì local brands chính là sức mạnh của một hệ thống kinh tế của đất nước. Thương hiệu nội địa được xem là nhân tố, là nguyên tử đóng góp cho sự phát triển - là tiềm lực, là tiêu chuẩn đánh giá xem nền kinh tế của nước đó như thế nào. Thương hiệu nội địa là 1 trong những cách phân tích và xem xét xem một quốc gia đang sở hữu những nguồn tài nguyên và nhân lực ra sao. Và một bộ máy chính phủ phải làm sao để tăng trưởng được thương hiệu nội địa và gia tăng được sức mạnh của local brands, local company vì chắc chắn không ai muốn cả một nền kinh tế phải phụ thuộc vào một thể chế đa quốc gia, một thể chế nước ngoài. Thứ nhất là không kiểm soát được (Có quá nhiều tricks để lách luật tại Việt Nam, trong đó Transfer Pricing - Chuyền giá là 1 ví dụ điển hình để tránh thuế. Có bao giờ bạn thấy một thương hiệu nước ngoài bán ở Việt Nam mà năm nào cũng báo lỗ không?). Thứ hai, phụ thuộc vào một sự đầu tư nước ngoài không chắc chắn vì không biết khi nào nó sẽ rút, sẽ bỏ rơi nền kinh tế và lúc đó sụp đổ là điều tất yếu. Thứ ba, phải biết thương hiệu nội địa nào để có thể bảo vệ và ra các chính sách tăng cường để tránh việc bị các tập đoàn ngàn tỉ đô đè nén và thực hiện các cuộc sáp nhập quy mô lớn và chiếm quyền kiểm soát nền kinh tế nội địa từ đó thực hiện các áp lực chính trị khác nhau. Đó là vai trò của 1 local brands / 1 thương hiệu nội địa. Một nguyên tử của "Sức mạnh nền kinh tế".
Vậy - thương hiệu nội địa có thể là bất kì ngành nghề kinh doanh nào (chứ không phải là Thời trang). Nó có thể là FnB (Food and Beverages)- thực phẩm, du lịch, công nghệ điện tử, bất động sản.. Những cái tên như là Vinamilk, Vingroup, BKAV.. có thể được xem là thương hiệu nội địa. Là local brands nhưng ở tầm to hơn. Những tập đoàn lớn này gánh trọng trách trong việc phô diễn sức mạnh kinh tế Việt, tầm thế của đất Việt và tham vọng của người Việt ở quy mô Đông Nam Á nói riêng và toàn thế giới nói chung. Và tất nhiên - câu nói cửa miệng luôn là "Người Việt sử dụng hàng Việt".

LOCAL BRAND (FASHION) VIỆT NAM?
Có lẽ đến lúc chúng ta phải thay đổi cách sử dụng cụm từ "Local Brand" đối với nền công nghiệp và thị trường thời trang Việt Nam. Nếu xét một cách máy móc thì nhiều thương hiệu local brands mà các bạn đang xưng gọi chưa đủ cả tiêu chuẩn 1 nữa (đó là đăng kí quyền quản lí kinh doanh và hợp pháp hóa thương hiệu Việt) nhưng thôi, nghĩ thoáng hơn rằng những bạn đó vẫn đang trong thời gian đầu phát triển. Vốn cũng như các điều kiện đăng kí chưa đủ nên chưa thể tiến hành việc này.
Tất nhiên, một "Local Brand" - "Thương hiệu nội địa" hình mẫu và tiêu chuẩn cao nhất mà chúng ta đặt ra đó là "Mang sức mạnh nội địa. Mang tinh thần nội địa". Đó là việc sử dụng các nguyên liệu đến từ Việt Nam (Từ vật lí đến văn hóa), được người Việt sáng tạo ra và làm nên - tự hào việc mang danh "Thương hiệu Việt", "Làm bởi người Việt", "Đóng góp cho bộ mặt và nền kinh tế Việt".
Nhưng - cái sự đời thì không như là mơ.

Một hình mẫu tiêu chuẩn như trên rất khó để chạm tới nếu không có khả năng tài chính, một thế lực chống lưng và một bộ máy siêu chuyên nghiệp để có thể đảm bảo được tính sáng tạo - tính thương mại và kinh doanh. Cho nên khó để chúng ta lấy "Local Brand tiêu chuẩn" đó để làm hình mẫu và bắt các thương hiệu thời trang đường phố phải đi theo.
Kinh doanh là kinh doanh, thương trường là chiến trường.

Có nhiều bạn nói rằng có quá nhiều thương hiệu thời trang (Cả đường phố và may mặc trung cấp - cao cấp) tại Việt Nam phục vụ cho giới trẻ hiện nay đang lấy cảm hứng nước ngoài hoặc tiêu cực hơn là "Ăn cắp", là "Pinterest". Đúng, dĩ nhiên là nếu ai yêu nghệ thuật hay thực sự thích thời trang thì chúng ta không chấp nhận điều này. Nhưng để mình xin nhắc lại rằng, các thương hiệu đó đang sử dụng xưởng may tại Việt Nam - tạo cơ hội công ăn việc làm cho hàng trăm, hàng ngàn người công nhân Việt tại các xưởng gia công. Đó cũng được xem là 1 dạng đóng góp cho nền kinh tế. Bên cạnh đó, mức độ chi tiêu vào các thương hiệu đó từ thị trường trẻ càng nhiều thì sẽ tạo ra hiệu ứng "Dây chuyền" cho các dịch vụ phái sinh khác liên quan đến nền kinh tế Việt - tạo ra dòng chuyển luân hồi mạnh mẽ của đồng tiền.
Ví dụ: Xem phim, du lịch, vận chuyển, khách sạn, nhà hàng. Vì đơn giản mua đồ mặc để làm gì? Để đi chơi, đi ra ngoài đường, đi du lịch chứ chẳng lẽ ở nhà.
[Đây là 1 điều đơn giản mà các bạn không nhìn xa ra được]

Dù gì nói gì thì nói, một cách nào đó cũng có thể hiểu được thuần nghĩa là "Made by Viet" (Được làm bởi người Việt), "Made in VietNam" (Làm tại Việt Nam). Thị trường nước ngoài cũng không hiếm các thương hiệu nội địa kiểu này, là kẻ theo sau và đưa ra các alternative option (các lựa chọn khác) với mức giá hấp dẫn hơn cho thị trường. Đó là bản chất của việc kinh doanh.
Còn việc "Copy - Paste" hay bắt buộc thương hiệu nội địa phải thuần Việt thì đặc biệt trong thời trang nó là một điều cực kì khó khăn và khó tiếp cận đối với nhiều người. Ở đây sẽ dành vào tâm thế mối quan hệ song song giữa Thị trường và thương hiệu. Các bạn muốn Thương hiệu "Thuần Việt" phát triển thì thương hiệu đó phải bán tốt, kinh doanh tốt, doanh thu tốt thì mới đi lên được. Còn nếu chỉ toàn mõm rồi chê bai như chúng ta thì mình đảm bảo "Thương hiệu Thuần Việt" (Nếu sản phẩm đó đẹp, tự tin và hợp với hơi thở của thời đại) chẳng mấy chốc cũng ngỏm củ tỏi nếu không được chính thị trường nội địa nuôi dưỡng và đùm bọc.

(Đây là điều mà thị trường Nhật Bản và Hàn Quốc làm rất tốt điều này).
Còn việc "Ăn Cắp" - "Đạo nhái" thì sao? Hãy để thị trường đào thải và đẩy nhanh quá trình đưa các thương hiệu "Làm bởi người Việt nhưng không phải chất xám của người Việt" đạt tới đỉnh không thể cạnh tranh được nữa, đánh rơi thị trường và bắt buộc phải thay đổi.
( *Chất xám của người Việt Là được nghĩ bởi người Việt, không nhất thiết là phải các yếu tố truyền thống Việt Nam mà chỉ đơn giản là do người Việt nghĩ ra và làm ra - có thể lấy cảm hứng và yếu tố/nguyên liệu từ quốc tế).

TUY NHIÊN, ĐÂY MỚI KHÔNG PHẢI LÀ LOCAL BRAND NÀY
Mình biết rằng trong thị trường "Hỗn loạn và như nồi cháo lòng" này, có rất nhiều người nhanh nhạy nhập đồ Trung Quốc (Taobao, Quảng Đông) về cắt mác, gắn thương hiệu của mình lên rồi để danh xưng là "Local Brand". Rõ ràng nó không đáp ứng được bất kì 1 cái gì cho nền thời trang nói riêng và nền kinh tế nói chung. Không dùng xưởng, không dùng nguyên liệu, không dùng chất xám nhưng lại được chi tiêu bởi tiền của người Việt. Có ngàn cách kinh doanh nhưng sử dụng "Local Brand" (Thương hiệu nội địa) thì hơi sai, nếu họ sử dụng là "Shop bán đồ thời trang" (Tại vì thương hiệu như mình đã nêu đầu bài nó phải là bộ mặt của doanh nghiệp, nhưng doanh nghiệp này làm gì có giá trị cốt lõi để gọi là doanh nghiệp mà xứng đáng cái tên là brand). Gọi shop thì đúng hơn.
Tuy nhiên, đóng mác "Local Brand" sẽ mang tới một "giá trị" cho họ - đó là "Trở thành hàng nội địa" và được tin dùng bởi thị trường nội địa. Chẳng thế mà việc nhập một sản phẩm giá gốc 60k bán giá 600k là chuyện bình thường. Đó là sự thành công của kinh doanh, nhưng nó là một con dao đâm sâu vào trái tim tự tôn của rất nhiều thương hiệu nội địa ngoài kia đang vật lộn và vất vả tìm kiếm một chỗ đứng tại thị trường bằng chính sức mình.

Chỉ cần suy nghĩ logic 1 tí rằng không phải bỏ tiền xưởng, bỏ tiền gia công, bỏ tiền nguyên vật liệu, thời gian làm đồ thì há chẳng những người đó đã có thêm 1 số tiền và 1 quỹ thời gian khổng lồ để làm các công tác quảng bá, marketing, xây dựng hình ảnh trên các platform được giới trẻ yêu thích như Tiktok, Instagram sao?
Với mình, đó không phải là thương hiệu nội địa/Local Brands. Đó là Shop bán đồ thời trang.

HỆ SINH THÁI KHÉP KÍN
Một model/hình mẫu "Giấc mơ" cho thương hiệu nội địa Việt Nam đó là hoàn thiện được sự kết nối và tương quan giữa các yếu tố sau:
"Local Material" (Nguyên Liệu bản địa) - có thể là chất liệu, văn hóa..
"Local Supplie Chains" (Chuỗi cung ứng bản địa)
"Local brand" (Thương hiệu bản địa)
"Local distribution channel" (Các kênh phân phối bản địa)

Ngay từ phần là Local Material (Nguyên liệu bản địa), hệ thống và nền công nghiệp thời trang Việt Nam từ trẻ tới già, từ nhỏ đến lớn đã gặp rất nhiều trục trặc và vấn đề. Bước đầu tiên đã vỡ thì làm sao đòi hỏi được các bước tiếp theo. Chỉ cần ở phần nguyên liệu thô là Vải, sợi thì rất nhiều thương hiệu Việt đã nhập từ Trung Quốc vì giới hạn công nghệ, giới hạn số lượng và cạnh tranh giá cả tại các công ty nội địa Việt Nam chưa đáp ứng được. Mà chỉ cần mua của Trung Quốc có nghĩa là chúng ta đang làm giàu cho xứ bạn, nuôi nông nghiệp - công nghiệp xứ bạn rồi. Còn xứ ta thì sao? Hmmm.
Đây là 1 vấn đề khó vì sự kết nối giữa các thương hiệu và bên cung ứng/sản xuất bản địa chưa thực sự rõ ràng và đầy gắn kết cũng như lợi ích song phương được đảm bảo bền vững. Khi nào mà mô hình kiểu mẫu như trên thì cái sự hoàn thiện bậc cao nhất của nền kinh tế đó là "Tuần hoàn khép kín" - Thị trường Việt sử dụng hàng Việt được phân phối bởi các kênh Việt, với nguyên liệu Việt tạo ra công ăn việc làm cho hàng loạt công nhân Việt thì lúc đó sức mạnh của người Việt mới vững chắc và chủ động hoàn toàn trong cuộc chơi với các gã đồ tể nước ngoài khi nhảy chân vào thị trường Việt Nam.
Bài viết khá dài và có thể hơi khó hiểu với một số bạn trẻ. Nhưng suy nghĩ về nó ngay từ bây giờ thì đã quá muộn rồi - nhưng có còn hơn không để chúng ta cũng ngẫm nghĩ về danh xưng "Local Brand".

Bài viết - Trí Minh Lê
Tin liên quan
Các khóa học liên quan
Chương trình khởi nghiệp thời trang
30,000,000đ 0đ
Chương trình may đo thời trang cao cấp
0đ
Chương trình phát triển & thiết kế chất liệu
0đ
Bình luận
0 bình luận